کاردرمانی کودکان (Pediatric Occupational Therapy) یک روش توانبخشی است که به نوزادان، کودکان و نوجوانان کمک میکند مهارتهای لازم برای انجام فعالیتهای روزمره و حضور فعالتر در زندگی را به دست بیاورند. هدف کاردرمانی فقط درمان یک بیماری یا تشخیص خاص نیست؛ بلکه کمک به کودک برای انجام کارهایی است که برای زندگی او اهمیت دارند، مثل بازی کردن، لباس پوشیدن، غذا خوردن، یادگیری در مدرسه، ارتباط اجتماعی و مستقل شدن.
به زبان ساده، کاردرمانگر (Occupational Therapist) بررسی میکند که کودک در انجام چه فعالیتهایی مشکل دارد، چه چیزی مانع عملکرد او شده و چگونه میتوان با تمرین مهارت، تغییر محیط، آموزش والدین یا استفاده از ابزارهای کمکی، مشارکت کودک را بهتر کرد.
لکنت زبان چیست؟ کلیک کن تا بهت بگم!
وقتی یک مهارت کوچک، تبدیل به یک چالش بزرگ میشود
یکی از والدینی که برای مشاوره مراجعه کرده بود، یک جمله ساده گفت: «کودک من فقط در بستن دکمه لباس یا نشستن سر کلاس مشکل دارد؛ آیا واقعاً به کاردرمانی نیاز دارد؟»
این سؤال را خیلی از والدین دارند، چون گاهی تصور میکنند کاردرمانی فقط برای کودکانی است که یک تشخیص جدی مثل اوتیسم یا فلج مغزی دارند. اما واقعیت این است که کاردرمانی بیشتر از اینکه درباره اسم یک بیماری باشد، درباره فاصله بین توانایی فعلی کودک و کاری است که میخواهد یا نیاز دارد انجام دهد.
مثل پلی که دو طرف یک رودخانه را به هم وصل میکند؛ کاردرمانی کمک میکند کودک از جایی که امروز ایستاده، به سمت استقلال بیشتر حرکت کند.
کاردرمانی کودکان چه کمکی به کودک میکند؟
کاردرمانی کودکان به کودک کمک میکند در فعالیتهای واقعی زندگی عملکرد بهتری داشته باشد. این فعالیتها شامل مراقبت از خود، بازی، یادگیری، ارتباط اجتماعی و انجام کارهای روزمره هستند.
برخلاف تصور رایج، هدف کاردرمانی فقط تقویت عضله یا انجام تمرینهای تکراری نیست. در رویکردهای جدید، تمرکز اصلی روی فعالیتهای معنادار برای خود کودک و خانواده او است.
برای مثال:
- کودکی که نمیتواند لباس خود را بپوشد، ممکن است تمرین بستن زیپ، هماهنگی دستها و روشهای سادهتر انجام لباس پوشیدن را یاد بگیرد.
- کودکی که در مدرسه نمیتواند تکالیفش را مدیریت کند، ممکن است راهکارهای سازماندهی، برنامهریزی و استفاده از حمایتهای محیطی را تمرین کند.
- کودکی که به دلیل مشکلات حسی از بعضی فعالیتها دوری میکند، ممکن است با کمک کاردرمانگر راهکارهایی برای مدیریت شرایط یاد بگیرد.
هدف نهایی این است که کودک بتواند در محیط واقعی زندگی، استقلال و مشارکت بیشتری داشته باشد.
کاردرمانگر کودک چه کسی است و چه کاری انجام میدهد؟
کاردرمانگر کودک متخصصی در حوزه توانبخشی است که عملکرد کودک را از جنبههای مختلف بررسی میکند؛ نه فقط یک مشکل یا یک تشخیص خاص.
یک کاردرمانگر معمولاً بررسی میکند:
- کودک در انجام فعالیتهای روزمره چه مشکلاتی دارد؟
- مهارتهای حرکتی، شناختی یا حسی او چگونه روی زندگی روزانه اثر گذاشتهاند؟
- محیط خانه، مدرسه یا بازی چه تأثیری روی عملکرد کودک دارد؟
- چه تغییراتی میتواند انجام فعالیتها را برای کودک آسانتر کند؟
ارزیابی کاردرمانی معمولاً فقط یک تست ساده نیست و میتواند شامل مشاهده کودک، مصاحبه با والدین، بررسی محیطهای مختلف زندگی و استفاده از ابزارهای استاندارد ارزیابی باشد.
به همین دلیل ممکن است دو کودک با یک تشخیص مشابه، برنامه درمانی کاملاً متفاوتی داشته باشند؛ چون نیازها، تواناییها و شرایط زندگی آنها متفاوت است.
چه کودکانی به کاردرمانی نیاز دارند؟
کودکی معمولاً به کاردرمانی نیاز پیدا میکند که یک مشکل حرکتی، حسی، شناختی، رشدی، رفتاری یا محیطی باعث شده باشد انجام فعالیتهای روزمره برای او سخت شود.
مهمترین معیار این نیست که کودک چه تشخیصی دارد؛ بلکه این است که این مشکل چقدر روی زندگی واقعی او اثر گذاشته است.
برخی از کودکانی که ممکن است از کاردرمانی بهره ببرند عبارتاند از:
کاردرمانی برای کودکان دارای اوتیسم (Autism Spectrum Disorder)
کودکان دارای اوتیسم ممکن است در حوزههایی مثل:
- مشارکت اجتماعی
- بازی کردن
- مدیریت فعالیتهای روزانه
- غذا خوردن
- لباس پوشیدن
- خواب
- تنظیم نیازهای حسی
- حضور در محیط مدرسه
با چالشهایی روبهرو باشند.
کاردرمانی در این کودکان معمولاً روی افزایش استقلال، سازگار کردن محیط، آموزش والدین و کمک به مشارکت بهتر کودک تمرکز دارد.
در رویکردهای جدید، هدف این نیست که ویژگیهای متفاوت کودک اوتیستیک حذف شود؛ بلکه تمرکز روی کاهش موانع واقعی زندگی و حمایت از نقاط قوت کودک است.
بازی درمانی معجزه میکنه، بیا تا بهت بگم چیه!
کاردرمانی برای کودکان دارای فلج مغزی (Cerebral Palsy – CP)
فلج مغزی میتواند روی حرکت، کنترل بدن، استفاده از دستها و انجام فعالیتهای روزانه اثر بگذارد.
کاردرمانی در کودکان دارای CP ممکن است به موارد زیر کمک کند:
- استفاده بهتر از دستها
- لباس پوشیدن و غذا خوردن
- وضعیتدهی مناسب بدن
- استفاده از تجهیزات کمکی
- مشارکت در بازی و مدرسه
در بعضی کودکان، برنامههای تخصصی مانند تمرینهای فشرده دست یا درمان حرکتی القاشده با محدودیت (Constraint-Induced Movement Therapy – CIMT) میتواند برای بهبود عملکرد دست استفاده شود.
کاردرمانی برای کودکان دارای اختلال هماهنگی رشدی
بعضی کودکان به اصطلاح دستوپا چلفتی به نظر میرسند؛ اما مشکل آنها ممکن است فراتر از این باشد.
این کودکان ممکن است در موارد زیر مشکل داشته باشند:
- بستن بند کفش
- نوشتن
- استفاده از وسایل مدرسه
- ورزش
- دوچرخهسواری
- انجام کارهای روزمره
کاردرمانی میتواند به کودک کمک کند مهارتهای مشخص مورد نیاز خود را یاد بگیرد و روشهای مناسبتری برای انجام فعالیتها پیدا کند.
کاردرمانی برای کودکان دارای اختلال نقص توجه و بیشفعالی (ADHD)
کودکان دارای اختلال نقص توجه و بیشفعالی (Attention Deficit Hyperactivity Disorder – ADHD) ممکن است در انجام فعالیتهایی که نیاز به برنامهریزی، تمرکز، مدیریت زمان و کنترل رفتار دارند، با مشکل مواجه شوند.
چالشهای رایج این کودکان میتواند شامل موارد زیر باشد:
- شروع یا تمام کردن فعالیتها
- انجام تکالیف مدرسه
- مرتب کردن وسایل شخصی
- مدیریت برنامههای روزانه
- کنترل حواسپرتی
- تنظیم رفتار و فعالیتها
کاردرمانی کودک در این شرایط میتواند روی مهارتهای عملکرد اجرایی (Executive Functions) تمرکز کند؛ یعنی کودک یاد بگیرد چگونه یک کار را برنامهریزی کند، مراحل آن را مشخص کند، انجام دهد و نتیجه کار خود را بررسی کند.
هدف کاردرمانی این نیست که فقط کودک را در یک محیط کنترلشده آرامتر کند؛ بلکه کمک میکند مهارتهایی را یاد بگیرد که در خانه، مدرسه و فعالیتهای واقعی زندگی قابل استفاده باشند.
کاردرمانی برای کودکان دارای تأخیر رشدی
کودکانی که در یادگیری مهارتهای متناسب با سن خود تأخیر دارند، ممکن است در زمینههایی مانند حرکت، بازی، مراقبت از خود یا مهارتهای سازشی نیاز به حمایت داشته باشند.
کاردرمانی برای این کودکان میتواند شامل موارد زیر باشد:
- کمک به یادگیری مهارتهای روزمره
- تنظیم سطح سختی فعالیتها متناسب با توانایی کودک
- تقویت استقلال در مراقبت از خود
- حمایت از بازی و تعامل با محیط
- آموزش والدین برای ایجاد فرصتهای یادگیری در زندگی روزمره
در این شرایط، کاردرمانگر فقط روی یک مهارت جداگانه تمرکز نمیکند؛ بلکه تلاش میکند کودک بتواند در فعالیتهای واقعی زندگی مشارکت بیشتری داشته باشد.
کاردرمانی ذهنی چیست و چه کودکانی به آن نیاز دارند؟
کاردرمانی ذهنی (Cognitive Occupational Therapy) به بخشهایی از عملکرد کودک مربوط میشود که با تفکر، برنامهریزی، حل مسئله، توجه و سازماندهی فعالیتها ارتباط دارند.
این نوع کاردرمانی برای کودکانی که در مهارتهای شناختی یا عملکردهای اجرایی (Executive Functions) مشکل دارند، ممکن است مفید باشد.
برخی از اهداف کاردرمانی ذهنی شامل:
- یادگیری برنامهریزی برای انجام کارها
- شناخت مراحل انجام یک فعالیت
- افزایش توانایی حل مسئله
- مدیریت زمان
- افزایش استقلال در فعالیتهای روزمره
برای مثال، کودکی که میداند باید کیف مدرسه خود را آماده کند اما نمیداند از کجا شروع کند، ممکن است به کمک راهبردهای شناختی و محیطی بتواند این فعالیت را مستقلتر انجام دهد.
نکته مهم این است که کاردرمانی ذهنی نباید فقط به تمرینهای جدا از زندگی واقعی محدود شود؛ هدف اصلی، بهتر شدن عملکرد کودک در موقعیتهای واقعی است.
کاردرمانی کودکان روی چه مهارتهایی کار میکند؟
کاردرمانی کودک حوزههای مختلفی از عملکرد را بررسی میکند. مهمترین این حوزهها عبارتاند از:
مهارتهای حرکتی ظریف و هماهنگی چشم و دست
مهارتهای حرکتی ظریف (Fine Motor Skills) برای بسیاری از فعالیتهای روزانه ضروری هستند.
کاردرمانگر ممکن است روی موارد زیر کار کند:
- گرفتن و دستکاری اشیا
- استفاده از هر دو دست به صورت هماهنگ
- استفاده از قیچی
- بستن دکمه و زیپ
- غذا خوردن با ابزار مناسب
- نقاشی و نوشتن
- تایپ کردن
برای مثال، کودکی که نمیتواند مداد را درست در دست بگیرد، ممکن است فقط مشکل عضلات دست نداشته باشد؛ بلکه هماهنگی چشم و دست، وضعیت بدن یا روش انجام فعالیت نیز باید بررسی شود.
خدمات کلینیک سعادتی ، کاردرمانی و گفتاردرمانی!
مهارتهای حرکتی درشت و کنترل بدن
برخی کودکان در تعادل، هماهنگی بدن، برنامهریزی حرکتی یا حفظ وضعیت مناسب بدن مشکل دارند.
کاردرمانی میتواند روی موارد زیر تمرکز کند:
- تعادل
- کنترل بدن
- هماهنگی دو طرف بدن
- جابهجایی
- برنامهریزی حرکتی
- وضعیت مناسب هنگام انجام فعالیت
هدف این تمرینها فقط بهتر شدن حرکت نیست؛ بلکه کمک به کودک برای انجام فعالیتهایی مثل بازی، حضور در مدرسه یا لباس پوشیدن است.
پردازش حسی و تنظیم حسی (Sensory Processing and Regulation)
بعضی کودکان نسبت به صدا، لمس، حرکت، بو، مزه یا اطلاعات مربوط به بدن واکنشهای متفاوتی نشان میدهند.
این تفاوتهای حسی زمانی اهمیت پیدا میکنند که باعث شوند کودک نتواند در فعالیتهای روزمره شرکت کند.
برای مثال:
- کودک لباس خاصی را تحمل نمیکند.
- غذا خوردن برای او بسیار سخت است.
- صداهای محیط مدرسه باعث کاهش تمرکز او میشود.
- خواب یا بازی او تحت تأثیر قرار میگیرد.
کاردرمانی میتواند به شناسایی رابطه بین نیازهای حسی کودک و فعالیتهای روزمره کمک کند و در صورت نیاز، تغییراتی در محیط یا روش انجام فعالیت ایجاد کند.
البته هر مشکل حسی به معنی وجود یک تشخیص مستقل یا نیاز به هر نوع درمان حسی نیست. نوع مداخله باید بر اساس مشکل واقعی کودک و هدف مشخص انتخاب شود.
روند ارزیابی کودک توسط کاردرمانگر چگونه است؟
ارزیابی کاردرمانی کودکان فقط انجام یک تست نیست. یک ارزیابی کامل معمولاً ترکیبی از چند روش است:
- گفتوگو با والدین
- مشاهده کودک در فعالیتهای مختلف
- بررسی محیط خانه، مدرسه یا کلینیک
- استفاده از آزمونهای استاندارد در صورت نیاز
- تعیین اهداف مهم برای کودک و خانواده
کاردرمانگر ابتدا بررسی میکند مشکل اصلی کودک در کدام فعالیت دیده میشود.
مثلاً اگر والدین بگویند «کودک من بدخط است»، کاردرمانگر فقط دست خط را بررسی نمیکند؛ بلکه ممکن است عواملی مثل:
- مهارت حرکتی ظریف
- هماهنگی چشم و دست
- وضعیت بدن
- توجه
- نیازهای اجرایی
- شرایط تکلیف مدرسه
را نیز بررسی کند.
چه زمانی باید کودک را برای کاردرمانی ببریم؟
زمانی مراجعه به کاردرمانی کودک منطقی است که یک مشکل پایدار، قابل توجه و اثرگذار بر زندگی روزمره کودک وجود داشته باشد.
یعنی اگر کودک در یک یا چند فعالیت مهم زندگی خود با مشکل روبهرو است و این مشکل باعث کاهش استقلال یا مشارکت او شده، بهتر است ارزیابی کاردرمانی انجام شود.
برخی نشانههایی که ممکن است نیاز به بررسی کاردرمانی را مطرح کنند:
- کودک در انجام فعالیتهای مراقبت از خود مانند لباس پوشیدن، غذا خوردن یا استفاده از سرویس بهداشتی نسبت به همسالان مشکل دارد.
- در بازی کردن یا شرکت در فعالیتهای گروهی محدودیت دارد.
- در استفاده از دستها، گرفتن وسایل یا انجام کارهای ظریف مشکل دارد.
- نوشتن، استفاده از ابزارهای مدرسه یا انجام تکالیف برای او دشوار است.
- برنامهریزی و انجام مراحل یک کار برای او سخت است.
- واکنشهای حسی او باعث میشود از فعالیتهای روزمره دوری کند.
- در محیطهای مختلف مثل خانه و مدرسه، افراد مختلف متوجه یک مشکل مشابه شدهاند.
مهم است بدانیم که فقط داشتن یک تشخیص پزشکی به معنی نیاز قطعی به کاردرمانی نیست. برای مثال ممکن است کودکی با یک تشخیص مشخص، در فعالیتهای روزمره عملکرد خوبی داشته باشد و نیاز فوری به مداخله نداشته باشد. از طرف دیگر، کودکی که هنوز تشخیص رسمی دریافت نکرده اما در عملکرد روزانه مشکل دارد، ممکن است از کاردرمانی سود ببرد.
چه علائمی نیاز به بررسی سریعتر پزشکی دارند؟
کاردرمانی میتواند به بسیاری از مشکلات عملکردی کودک کمک کند، اما بعضی نشانهها نیاز به بررسی سریعتر توسط پزشک یا تیم تخصصی دارند.
این نشانهها شامل موارد زیر هستند:
- از دست دادن مهارتهایی که کودک قبلاً یاد گرفته است.
- تغییر ناگهانی در عملکرد کودک.
- بدتر شدن سریع وضعیت حرکتی یا رشدی.
- تشنج یا نشانههای عصبی.
- تغییر قابل توجه در قدرت عضلات یا عدم تقارن واضح حرکتی.
- تأخیر شدید حرکتی یا الگوهای نگرانکننده رشدی.
در چنین شرایطی، ابتدا باید علت احتمالی بررسی شود و در صورت نیاز، کاردرمانی به عنوان بخشی از برنامه توانبخشی کودک اضافه شود.
مدت زمان کاردرمانی کودکان چقدر است؟
مدت زمان کاردرمانی برای همه کودکان یکسان نیست و نمیتوان یک نسخه ثابت برای همه تعیین کرد.
این تصور که «هر کودک باید دقیقاً سه ماه کاردرمانی برود» یا «حتماً هفتهای چند جلسه برای یک سال ادامه دهد» درست نیست.
مدت درمان به عوامل مختلفی بستگی دارد:
- هدف درمان
- نوع مشکل کودک
- شدت چالش عملکردی
- میزان همکاری خانواده
- میزان پیشرفت کودک
- تغییر نیازهای کودک در طول زمان
برای بعضی کودکان ممکن است یک دوره مشخص و هدفمند کافی باشد. برخی کودکان با شرایط رشدی پیچیدهتر ممکن است در دورههای مختلف زندگی به حمایت کاردرمانی نیاز داشته باشند.
معیار ادامه درمان نباید فقط وجود یک تشخیص باشد؛ بلکه باید بررسی شود که آیا کاردرمانی هنوز باعث ایجاد تغییر معنادار در زندگی کودک میشود یا خیر.
چگونه پیشرفت کودک در کاردرمانی ارزیابی میشود؟
پیشرفت کودک فقط با یک نمره یا نتیجه یک آزمون مشخص نمیشود.
یک ارزیابی درست بررسی میکند:
- آیا کودک مستقلتر شده است؟
- آیا نیاز او به کمک دیگران کمتر شده؟
- آیا انجام فعالیت برای او آسانتر شده؟
- آیا در مدرسه، خانه یا بازی مشارکت بیشتری دارد؟
- آیا راهبردهایی که یاد گرفته در زندگی واقعی استفاده میشوند؟
برای مثال، ممکن است هدف یک کودک این باشد که بتواند خودش دکمه لباسش را ببندد. موفقیت در این هدف، اهمیت بیشتری از تغییر یک نمره کلی در یک آزمون دارد.
در کاردرمانی مدرن، هدفهای مشخص و قابل اندازهگیری تعیین میشوند و بعد از مدتی بررسی میشود که آیا مداخله نتیجه مورد انتظار را ایجاد کرده است یا نه.
ویژگیهای یک کاردرمانگر کودک خوب چیست؟
یک کاردرمانگر مناسب فقط کسی نیست که تمرینهای زیادی بلد باشد؛ بلکه باید بتواند مشکل کودک را در بستر زندگی واقعی او تحلیل کند.
ویژگیهای مهم یک کاردرمانگر کودک شامل موارد زیر است:
ارزیابی دقیق قبل از شروع درمان
کاردرمانگر باید ابتدا بررسی کند کودک دقیقاً در چه فعالیتی مشکل دارد و علت احتمالی این مشکل چیست.
هدفگذاری بر اساس نیاز واقعی کودک
برنامه درمانی باید بر اساس اهدافی باشد که برای کودک و خانواده اهمیت دارند، نه فقط تمرینهایی که جدا از زندگی واقعی انجام میشوند.
توجه به خانواده و محیط
خانواده بخش مهمی از مسیر درمان است. آموزش والدین و کمک به آنها برای ایجاد فرصت تمرین در زندگی روزمره، میتواند نقش مهمی داشته باشد.
استفاده از روشهای مبتنی بر شواهد (Evidence-Based Practice)
یک کاردرمانگر حرفهای باید بداند هر روش درمانی برای چه هدفی مناسب است و چه میزان شواهد علمی پشت آن وجود دارد.
بررسی نتیجه درمان
درمان نباید بدون هدف و زمانبندی مشخص ادامه پیدا کند. باید مشخص باشد چه تغییری قرار است ایجاد شود و چگونه ارزیابی خواهد شد.
اگر کودک شما شکاف کام دارد، گفتار درمانی ضروری است!
آیا کاردرمانی فقط برای کودکان دارای اوتیسم یا فلج مغزی است؟
خیر. کاردرمانی فقط مخصوص کودکان دارای اوتیسم یا فلج مغزی نیست.
این تصور یکی از اشتباهات رایج است. کاردرمانی برای هر کودکی که یک مشکل عملکردی در زندگی روزمره دارد، میتواند مطرح شود.
کودکانی که ممکن است به کاردرمانی نیاز داشته باشند شامل:
- کودکان دارای اوتیسم
- کودکان دارای فلج مغزی (CP)
- کودکان دارای ADHD
- کودکان دارای اختلال هماهنگی رشدی (DCD)
- کودکان دارای تأخیر رشدی
- کودکان دارای مشکلات حرکتی، حسی یا شناختی
- کودکانی که پس از آسیب یا بیماری، بخشی از تواناییهای خود را از دست دادهاند
اما تصمیم نهایی باید بر اساس ارزیابی عملکرد کودک گرفته شود، نه فقط نام یک تشخیص.
تفاوت کاردرمانی و فیزیوتراپی در کودکان چیست؟
کاردرمانی و فیزیوتراپی هر دو از خدمات توانبخشی هستند، اما تمرکز آنها همیشه یکسان نیست.
فیزیوتراپی بیشتر روی حرکت، قدرت عضلات، تعادل، وضعیت بدن و تواناییهای حرکتی تمرکز میکند.
کاردرمانی بیشتر بررسی میکند که کودک چگونه میتواند از تواناییهای خود برای انجام فعالیتهای واقعی زندگی استفاده کند.
البته این دو حوزه در بسیاری از کودکان با هم همکاری دارند. برای مثال، یک کودک دارای فلج مغزی ممکن است هم به فیزیوتراپی برای بهبود حرکت و هم به کاردرمانی برای استقلال در لباس پوشیدن، بازی یا استفاده از دستها نیاز داشته باشد.
سوالات متداول درباره کاردرمانی کودکان
کاردرمانی کودکان از چه سنی شروع میشود؟
کاردرمانی کودکان میتواند از دوران نوزادی تا نوجوانی مورد استفاده قرار بگیرد. سن مشخص و ثابتی برای شروع وجود ندارد و مهمتر از سن، وجود یک مشکل عملکردی و نیاز کودک به حمایت است.
آیا کودک بدون تشخیص پزشکی میتواند کاردرمانی دریافت کند؟
بله، در بسیاری از موارد وجود یک مشکل عملکردی میتواند دلیل ارزیابی کاردرمانی باشد. تشخیص پزشکی همیشه شرط اصلی نیست، زیرا هدف کاردرمانی بررسی مشارکت کودک در فعالیتهای روزمره است.
چگونه بفهمیم کاردرمانی برای کودک ما مناسب است؟
اگر کودک در فعالیتهایی مانند بازی، لباس پوشیدن، غذا خوردن، مدرسه، ارتباط اجتماعی یا انجام کارهای روزمره مشکل دارد، ارزیابی توسط کاردرمانگر میتواند مشخص کند که آیا این خدمات برای او مناسب است یا خیر.
چرا بعضی کودکان با یک تشخیص مشابه برنامه درمانی متفاوتی دارند؟
زیرا کاردرمانی بر اساس نیاز واقعی کودک طراحی میشود، نه فقط بر اساس نام بیماری. دو کودک با یک تشخیص ممکن است تواناییها، محیط زندگی و اهداف متفاوتی داشته باشند.
چگونه والدین میتوانند به روند کاردرمانی کودک کمک کنند؟
والدین با همکاری با کاردرمانگر، تمرین راهبردها در فعالیتهای روزمره، ایجاد محیط مناسب و ارائه بازخورد درباره عملکرد کودک میتوانند نقش مهمی در موفقیت روند درمان داشته باشند.
جمعبندی
کاردرمانی کودکان زمانی بیشترین فایده را دارد که بین کاری که کودک نیاز دارد یا میخواهد انجام دهد و توانایی فعلی او در انجام آن فعالیت، فاصلهای قابل توجه وجود داشته باشد.
کاردرمانگر با بررسی مهارتهای کودک، محیط زندگی و فعالیتهای روزمره، کمک میکند این فاصله کمتر شود؛ گاهی با آموزش یک مهارت جدید، گاهی با تغییر محیط و گاهی با پیدا کردن روش سادهتر برای انجام یک فعالیت.
مهمترین نکته این است که کاردرمانی کودک فقط درمان یک اختلال نیست؛ بلکه مسیری برای افزایش استقلال، مشارکت و کیفیت زندگی کودک است.