گفتاردرمانی لکنت زبان معمولاً با یک ارزیابی دقیق شروع می‌شود و بعد، گفتاردرمان بر اساس سن، نوع لکنت، میزان فشار و تنش هنگام صحبت، اجتناب از حرف زدن و هدف خود فرد، روش درمان را انتخاب می‌کند. برای کودکان پیش‌دبستانی روش‌هایی مثل برنامه لیدکامب (Lidcombe Program) و درمان‌های والد ـ کودک کاربرد دارند؛ در نوجوانان و بزرگسالان هم بازسازی گفتار (Speech Restructuring)، اصلاح لکنت (Stuttering Modification) و در صورت وجود اضطراب یا اجتناب، درمان شناختی رفتاری (CBT) می‌توانند بخشی از برنامه باشند. هیچ روش واحدی برای همه افراد بهترین انتخاب نیست.
اولین باری که فردی با لکنت شدید با من درباره درمان حرف می‌زند، معمولاً مسئله فقط این نیست که «چند بار وسط جمله گیر می‌کنم؟». گاهی لکنت مثل کوه یخی است؛ چیزی که دیگران می‌بینند فقط نوک آن است. زیر آب ممکن است ترس از تلفن زدن، عوض کردن کلمات، فرار از معرفی کردن خود، فشار عضلات صورت و حتی ساعت‌ها فکر کردن درباره یک مکالمه ساده پنهان شده باشد.
برای همین، گفتاردرمانی لکنت قرار نیست فقط کاری کند که فرد روان‌تر حرف بزند. درمان خوب باید کمک کند صحبت کردن راحت‌تر، کم‌تنش‌تر و قابل‌کنترل‌تر شود و فرد بتواند در مدرسه، محیط کار و روابط اجتماعی آزادانه‌تر ارتباط برقرار کند.
بهترین زمان مراجعه به گفتاردرمانگر ، کلیک کن تا بهت بگم!
لکنت زبان دقیقاً چیست و گفتاردرمانی قرار است چه چیزی را درمان کند؟
لکنت زبان (Stuttering) یک اختلال مربوط به روانی گفتار (Speech Fluency) است که می‌تواند با تکرار صدا یا هجا، کشیده‌گویی (Prolongation) و گیر گفتاری (Block) خودش را نشان دهد. در بعضی افراد، حرکات صورت و بدن، فشار فیزیکی، ترس از بعضی کلمات و اجتناب از موقعیت‌های گفتاری هم به آن اضافه می‌شود.
نکته مهم اینجاست که شدت لکنتی که ما می‌شنویم همیشه نشان‌دهنده شدت مشکلی که فرد تجربه می‌کند نیست.
مثلاً ممکن است کسی در یک گفت‌وگوی پنج‌دقیقه‌ای تقریباً بدون لکنت صحبت کند، اما برای رسیدن به همین ظاهر روان، ده‌ها کلمه را عوض کرده باشد، جمله‌هایش را کوتاه کرده باشد یا اصلاً چیزهایی را که می‌خواسته نگوید.
به همین دلیل گفتاردرمان فقط تعداد گیرها را نمی‌شمارد. معمولاً چهار بخش مهم بررسی می‌شوند:
- خود لکنت قابل مشاهده؛ مثل تکرار، کشیده‌گویی و گیر
- میزان فشار، تقلا و راهبردهایی که فرد هنگام حرف زدن استفاده می‌کند
- ترس، خجالت، نگرانی و احساس فرد نسبت به صحبت کردن
- تأثیر لکنت روی مدرسه، کار، تماس تلفنی، روابط و زندگی اجتماعی
جلسه اول گفتاردرمانی لکنت زبان چگونه انجام می‌شود؟
جلسه اول بیشتر شبیه ساختن نقشه لکنت است تا شروع سریع تمرین‌های گفتاری. گفتاردرمان باید بفهمد لکنت کجا، چه زمانی، با چه شدتی و با چه تأثیری روی زندگی فرد اتفاق می‌افتد.
۱. گفتاردرمان ابتدا شرح حال می‌گیرد
در شروع درمان معمولاً درباره سن شروع لکنت، نحوه شروع آن، تغییراتش در طول زمان، سابقه خانوادگی، رشد گفتار و زبان، وضعیت شنوایی، درمان‌های قبلی و شرایطی که لکنت را راحت‌تر یا سخت‌تر می‌کنند سؤال می‌شود.
برای کودک، اطلاعات والدین اهمیت زیادی دارد. مثلاً درمانگر می‌پرسد:
چه زمانی بیشتر گیر می‌کند؟
وقتی هیجان‌زده است چه اتفاقی می‌افتد؟
خودش متوجه لکنتش شده؟
از حرف زدن ناراحت یا عصبانی می‌شود؟
برای نوجوان یا بزرگسال، سؤال‌ها ممکن است بیشتر درباره مدرسه، کار، تلفن زدن، ارائه دادن، معرفی خود، روابط اجتماعی و موقعیت‌هایی باشد که فرد از آن‌ها فرار می‌کند.
۲. از گفتار فرد در چند موقعیت نمونه گرفته می‌شود
ارزیابی لکنت نباید فقط به چند دقیقه صحبت داخل اتاق درمان محدود شود.
ممکن است فرد در کلینیک تقریباً راحت صحبت کند، اما هنگام تماس تلفنی یا صحبت در کلاس به‌شدت گیر کند.
بنابراین گفتاردرمان می‌تواند نمونه‌هایی از گفت‌وگوی عادی، تعریف کردن یک داستان، خواندن، توضیح دادن یک موضوع یا شبیه‌سازی یک موقعیت سخت مثل ارائه یا تماس تلفنی را بررسی کند.
در بعضی موارد، ضبط گفتار در خانه یا محیط واقعی هم اطلاعات بسیار مهمی می‌دهد.
۳. فقط صدای لکنت بررسی نمی‌شود
درمانگر ممکن است درباره این موارد هم سؤال کند:
- از چه کلمه‌هایی فرار می‌کنی؟
- قبل از صحبت کردن چقدر نگران می‌شوی؟
- آیا کلمات را عوض می‌کنی تا گیر نکنی؟
- آیا بعضی تماس‌ها را جواب نمی‌دهی؟
- آیا در کلاس با اینکه جواب را می‌دانی دستت را بالا نمی‌بری؟
- آیا هنگام لکنت به صورت، فک یا گردنت فشار می‌آوری؟
این بخش مخصوصاً برای کشف لکنت پنهان (Covert Stuttering) مهم است.
گاهی ظاهر گفتار نسبتاً روان است، اما فرد انرژی ذهنی زیادی برای پنهان کردن لکنت مصرف می‌کند.
اصلا چرا لکنت زبان به وجود میاد؟آیا والدین مقصراند؟
گفتاردرمانی لکنت زبان مرحله‌به‌مرحله چگونه پیش می‌رود؟
درمان برای همه یک نسخه ثابت ندارد، اما مسیر کلی معمولاً شبیه این است:
ارزیابی → تعیین هدف → انتخاب روش درمان → یادگیری مهارت → تمرین در دنیای واقعی → تثبیت نتیجه و پیشگیری از عود
مرحله اول: مشخص کردن خط پایه
درمانگر مشخص می‌کند فرد در شروع درمان چه مقدار لکنت، تنش، اجتناب و محدودیت ارتباطی دارد.
این اطلاعات بعداً مثل عکس «قبل از درمان» عمل می‌کنند.
مرحله دوم: تعیین هدف درمان با خود فرد
یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های درمان مدرن لکنت با نگاه قدیمی همین‌جاست.
هدف همیشه «صفر کردن لکنت» نیست.
ممکن است هدف یک نفر این باشد که:
- کمتر گیر کند.
- هنگام لکنت فشار کمتری داشته باشد.
- بتواند تلفن بزند.
- در جلسه کاری حرف بزند.
- جلوی کلاس ارائه دهد.
- دیگر کلماتش را عوض نکند.
- حتی وقتی لکنت دارد، از صحبت کردن نترسد.
هدف درمان باید با خود فرد یا در کودکان با مشارکت کودک و خانواده تعیین شود، نه اینکه درمانگر یک هدف ثابت برای همه انتخاب کند.
مرحله سوم: انتخاب روش مناسب درمان
اینجا سن فرد خیلی مهم می‌شود.
همان روشی که برای یک کودک چهارساله مناسب است، لزوماً برای یک فرد ۲۵ ساله انتخاب درستی نیست.
بهترین روش‌های گفتاردرمانی لکنت زبان کدام‌اند؟
بهترین روش برای همه وجود ندارد. روش درمان بر اساس سن، نوع لکنت، میزان تنش، ترس و اجتناب و چیزی که خود فرد از درمان انتظار دارد انتخاب می‌شود.
برنامه لیدکامب برای کودکان پیش‌دبستانی چگونه انجام می‌شود؟
برنامه لیدکامب (Lidcombe Program) یکی از شناخته‌شده‌ترین درمان‌های مستقیم لکنت در کودکان پیش‌دبستانی است و در میان درمان‌های نام‌گذاری‌شده این گروه سنی، پشتوانه پژوهشی قوی‌تری دارد؛ البته قطعیت کلی شواهد همچنان محدودیت‌هایی دارد.
در این برنامه، بخش مهمی از درمان توسط والد یا مراقب در خانه انجام می‌شود، اما گفتاردرمان نحوه اجرای آن را آموزش می‌دهد و مرتب روند درمان را بررسی می‌کند.
معمولاً مسیر به این شکل است:
ارزیابی → آموزش والد → تمرین روزانه → انتقال تمرین به مکالمه طبیعی → کاهش تدریجی درمان و نگهداری نتیجه
در ابتدای درمان ممکن است حدود ۱۵ دقیقه تمرین ساختاریافته در روز انجام شود.
والد برای گفتار روان کودک بازخورد مثبت و کوتاه می‌دهد و گاهی درباره لکنت هم بازخورد کنترل‌شده ارائه می‌شود. نکته مهم این است که این بازخوردها باید طبیعی باشند و باعث ناراحتی یا فشار روی کودک نشوند.
درمان غیرمستقیم والد ـ کودک چگونه کار می‌کند؟
روش دیگر در کودکان پیش‌دبستانی، درمان‌های غیرمستقیم والد ـ کودک است.
اینجا درمانگر به‌جای اینکه مستقیماً تک‌تک لکنت‌های کودک را اصلاح کند، تعامل کودک و والد را بررسی می‌کند.
مثلاً ممکن است ببیند کودک در زمان رقابت برای نوبت حرف زدن فشار بیشتری تجربه می‌کند یا در بعضی تعامل‌ها روان‌تر صحبت می‌کند.
بعد تغییرات مشخص و متناسب با همان کودک پیشنهاد می‌شود.
نکته مهم این است که «کم کردن فشار» به معنی ساکت کردن کودک، کمتر سؤال پرسیدن از او در همه شرایط یا محدود کردن فرصت صحبت کردن نیست.
در مطالعه RESTART، درمان مستقیم در ماه‌های اول سریع‌تر لکنت را کاهش داد، اما در پیگیری ۱۸ماهه نتایج درمان مستقیم و درمان غیرمستقیم نسبتاً نزدیک بودند.
آیا کودک شما به گفتاردرمانی نیاز دارد؟
گفتاردرمانی لکنت در کودکان سن مدرسه چگونه انجام می‌شود؟
برای کودکان سن مدرسه معمولاً درمان چندبعدی‌تر می‌شود.
برخلاف کودکان پیش‌دبستانی، شواهد قوی درباره یک پروتکل واحد و طلایی برای همه کودکان سن مدرسه وجود ندارد.
درمان ممکن است ترکیبی از این موارد باشد:
- آموزش درباره لکنت
- تکنیک‌های گفتاری در صورت تمایل کودک
- کاهش فشار و تقلا هنگام لکنت
- کاهش اجتناب
- افزایش اعتمادبه‌نفس در ارتباط
- تمرین مشارکت در کلاس
- مدیریت مسخره شدن یا زورگویی
- همکاری با خانواده و مدرسه
هدف نباید این باشد که کودک فقط وقتی با گفتاردرمان تنهاست چند جمله روان بگوید.
اگر بعد از درمان بتواند دستش را در کلاس بالا ببرد، با صدای بلند بخواند، سؤال بپرسد یا ارائه بدهد، این تغییر می‌تواند خیلی مهم‌تر از یک عدد مربوط به تعداد لکنت‌ها باشد.
گفتاردرمانی لکنت در نوجوانان و بزرگسالان چگونه انجام می‌شود؟
در نوجوانان و بزرگسالان معمولاً انتخاب‌های بیشتری وجود دارد و درمان بر اساس هدف فرد شخصی‌سازی می‌شود.
بازسازی گفتار چیست؟
بازسازی گفتار (Speech Restructuring) یا شکل‌دهی روانی (Fluency Shaping) روی نحوه تولید گفتار کار می‌کند.
ممکن است تکنیک‌هایی مثل:
- کاهش حساب‌شده سرعت
- شروع نرم صدا
- تماس تلفظی سبک
- آواسازی پیوسته
- کشیده‌تر کردن بعضی بخش‌های گفتار
- مکث حساب‌شده
استفاده شوند.
یکی از برنامه‌های شناخته‌شده این حوزه کمپرداون (Camperdown Program) است.
فرد ابتدا یک الگوی گفتاری اغراق‌شده و کشیده را یاد می‌گیرد. بعد کم‌کم آن را طبیعی‌تر می‌کند و در مرحله بعد باید مهارتش را از اتاق درمان به تماس تلفنی، محل کار، دانشگاه، جلسه و موقعیت‌های واقعی منتقل کند.
در پژوهش‌های مربوط به بزرگسالان، بازسازی گفتار به‌طور میانگین کاهش قابل‌توجهی در دفعات لکنت ایجاد کرده، اما میزان پاسخ افراد متفاوت است و حفظ نتیجه یکی از چالش‌های اصلی محسوب می‌شود.
اصلاح لکنت چگونه انجام می‌شود؟
اصلاح لکنت (Stuttering Modification) نگاه متفاوتی دارد.
اینجا درمانگر الزاماً دنبال حذف تمام لکنت‌ها نیست؛ هدف این است که لکنت کوتاه‌تر، راحت‌تر و با فشار و ترس کمتری اتفاق بیفتد.
فرد ابتدا یاد می‌گیرد دقیقاً بفهمد هنگام لکنت چه اتفاقی در دهان، حنجره و بدنش می‌افتد.
بعد روی ترس‌ها، کلمات اجتنابی و واکنش‌هایش کار می‌شود.
از تکنیک‌هایی مثل:
- اصلاح لکنت بعد از وقوع (Cancellation)
- خارج شدن کنترل‌شده از گیر (Pull-out)
- آمادگی قبل از لکنت (Preparatory Set)
هم ممکن است استفاده شود.
این روش مخصوصاً زمانی می‌تواند مطرح باشد که تقلا، فشار، ترس یا اجتناب بخش مهمی از مشکل فرد باشد.
درمان شناختی رفتاری چه نقشی در درمان لکنت دارد؟
درمان شناختی رفتاری (Cognitive Behavioral Therapy یا CBT) بیشتر روی اضطراب، ترس و اجتناب اطراف لکنت کار می‌کند، نه مستقیماً روی سیستم حرکتی گفتار.
مثلاً فرد ممکن است فکر کند:
«اگر وسط ارائه گیر کنم همه فکر می‌کنند بی‌عرضه‌ام.»
یا قبل از هر تماس تلفنی آن‌قدر سناریوهای منفی در ذهنش بسازد که نهایتاً تماس را نگیرد.
CBT می‌تواند روی افکار فاجعه‌ساز، رفتارهای اجتنابی، ترس از موقعیت‌های اجتماعی و توجه بیش‌ازحد به نحوه حرف زدن کار کند.
پژوهش‌ها نشان داده‌اند CBT می‌تواند اضطراب اجتماعی را بهبود دهد، اما به‌تنهایی لزوماً تعداد لکنت‌های قابل مشاهده را کم نمی‌کند. به همین دلیل معمولاً باید آن را درمانی مکمل در کنار درمان گفتار در نظر گرفت، نه جایگزین آن.
چرا باید کودک مبتلا به اتیسم را به گفتاردرمانی ببریم؟
جدیدترین نگاه به درمان لکنت زبان در کودکان چیست؟
نگاه امروزی بیشتر از اینکه دنبال یک «ترفند جدید برای قطع لکنت» باشد، روی درمان فردی‌سازی‌شده و چندبعدی تمرکز دارد.
یعنی درمانگر فقط نمی‌پرسد:
«کودک چند بار لکنت می‌کند؟»
بلکه می‌پرسد:
«چقدر هنگام حرف زدن فشار دارد؟»
«آیا از صحبت کردن فرار می‌کند؟»
«لکنت روی مدرسه و روابطش چه اثری گذاشته؟»
«خود کودک درباره حرف زدن چه حسی دارد؟»
در کودکان پیش‌دبستانی شواهد درمانی قوی‌تر هستند، اما برای کودکان سن مدرسه هنوز شواهد باکیفیت بسیار کمتری وجود دارد. به همین دلیل درمان کودک دبستانی معمولاً شخصی‌سازی‌شده و ترکیبی است.
درمان لکنت زبان چقدر طول می‌کشد؟
مدت مشخص و ثابتی برای درمان لکنت وجود ندارد.
دو نفر با سن و حتی شدت لکنت مشابه ممکن است مسیر درمان کاملاً متفاوتی داشته باشند.
به‌صورت تقریبی ممکن است:
۱ تا ۲ جلسه اول: صرف ارزیابی، نمونه‌گیری از گفتار و تعیین هدف شود.
هفته‌های اول: فرد یا والد تکنیک‌ها و تمرین‌ها را یاد بگیرد.
ماه‌های اول: تمرین‌ها طبیعی‌تر شوند و از محیط درمان به خانه، مدرسه یا جامعه منتقل شوند.
ماه‌های بعد: روی موقعیت‌های سخت‌تر مثل تماس تلفنی، ارائه، مدرسه یا محل کار تمرکز شود.
مرحله نهایی: فاصله جلسات بیشتر شود و برنامه جلوگیری از عود و حفظ نتیجه اجرا شود.
درمان بعضی افراد سریع‌تر جلو می‌رود و بعضی افراد برای تثبیت نتیجه به پیگیری طولانی‌تری نیاز دارند.
چه زمانی برای لکنت کودک باید به گفتاردرمان مراجعه کرد؟
اگر لکنت ماندگار شده، در حال شدیدتر شدن است یا با فشار و ناراحتی همراه شده، ارزیابی توسط گفتاردرمان اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
مواردی که توجه بیشتری نیاز دارند شامل این‌ها هستند:
- لکنت برای مدت بیشتری ادامه پیدا کرده باشد.
- شدت لکنت در حال افزایش باشد.
- هنگام حرف زدن تنش یا فشار فیزیکی دیده شود.
- کودک از لکنت خودش ناراحت یا آگاه شده باشد.
- سابقه خانوادگی لکنت ماندگار وجود داشته باشد.
- مشکل دیگری در رشد گفتار یا زبان وجود داشته باشد.
- نگرانی والدین زیاد باشد.
«فعلاً صبر کنیم ببینیم چه می‌شود» اگر بدون برنامه مشخص برای ارزیابی مجدد باشد، با پایش فعال فرق دارد.
اگر لکنت برای اولین بار و به‌صورت ناگهانی در نوجوان یا بزرگسالی ظاهر شود، مخصوصاً اگر همراه با سکته، ضربه به سر، علائم عصبی یا تغییرات پزشکی باشد، علاوه بر بررسی گفتار، ارزیابی پزشکی یا عصبی هم اهمیت پیدا می‌کند.
خدمات کاردرمانی و گفتاردرمانی کلینیک سعادتی ، جهت مشاهده کلیک کنید!
لکنت زبان و راه‌های مقابله با آن در خانه چیست؟
یکی از بهترین کارها این است که تمرکز خانواده از «چطور گفت؟» به «چه گفت؟» منتقل شود.
وقتی فرد لکنت دارد:
- جمله‌اش را کامل نکنید.
- دائم نگویید «آروم‌تر حرف بزن».
- مرتب توصیه نکنید «یه نفس عمیق بکش».
- وسط جمله تصحیحش نکنید.
- فرصت کافی برای تمام کردن حرفش بدهید.
- ارتباط چشمی و توجه طبیعی خودتان را حفظ کنید.
- نشان دهید پیام او مهم‌تر از روان بودن جمله است.
البته اگر کاهش سرعت یا تکنیک تنفس جزئی از برنامه‌ای باشد که گفتاردرمان مشخصاً آموزش داده، موضوع فرق می‌کند.
خانواده باید شریک درمان باشد، نه پلیس روانی گفتار.
رایج‌ترین اشتباهات در درمان لکنت زبان چیست؟
یکی از رایج‌ترین اشتباهات این است که موفقیت درمان را فقط با تعداد لکنت‌ها بسنجیم.
ممکن است فرد کمتر لکنت کند، اما هنوز از تلفن، کلاس یا جلسه فرار کند.
اشتباه دیگر، پایان دادن سریع درمان بعد از بهتر شدن گفتار داخل کلینیک است. مهارتی که فقط جلوی گفتاردرمان کار می‌کند، هنوز وارد زندگی واقعی نشده.
چند اشتباه مهم دیگر هم عبارت‌اند از:
- تحمیل هدف «صفر لکنت» به همه افراد
- نادیده گرفتن ترس و اجتناب
- تمرین نکردن در محیط واقعی
- استفاده از توصیه‌های عمومی برای همه کودکان
- مقصر دانستن والدین
- تصور اینکه استرس علت اصلی لکنت است
- نادیده گرفتن احتمال عود
- انتخاب روش درمان بدون توجه به سن و هدف فرد
لکنت رشدی با عوامل رشد عصبی و ژنتیکی ارتباط دارد و سبک فرزندپروری یا بد صحبت کردن با کودک علت پذیرفته‌شده آن محسوب نمی‌شود. استرس و هیجان می‌توانند شدت لکنت را تغییر دهند، اما به‌تنهایی علت اصلی آن نیستند.
از کجا بفهمیم گفتاردرمانی لکنت موفق بوده است؟
موفقیت درمان را باید در زندگی واقعی سنجید، نه فقط داخل کلینیک.
یک ارزیابی منطقی می‌تواند سه سؤال داشته باشد:
۱. آیا گفتار تغییر کرده؟
مثلاً تعداد، طول یا شدت گیرها کمتر شده؟
۲. آیا تجربه فرد از لکنت بهتر شده؟
ترس، فشار، شرم و اجتناب کمتر شده؟
۳. آیا مشارکت فرد بیشتر شده؟
مثلاً بیشتر در کلاس حرف می‌زند، تلفن می‌زند، در جلسه مشارکت می‌کند یا ارائه می‌دهد؟
گاهی فرد هنوز لکنت دارد اما آزادانه‌تر صحبت می‌کند، کمتر از کلمات فرار می‌کند و فشار جسمی و روانی بسیار کمتری تجربه می‌کند. این هم می‌تواند یک نتیجه درمانی مهم باشد.
نرسیدن به صفر لکنت لزوماً به معنی شکست گفتاردرمانی نیست.
سؤالات متداول درباره گفتاردرمانی لکنت زبان
آیا لکنت زبان به‌طور کامل درمان می‌شود؟
نمی‌توان برای همه افراد درمان قطعی و حذف کامل لکنت را تضمین کرد. نتیجه به سن، نوع و سابقه لکنت، روش درمان و ویژگی‌های فرد بستگی دارد. در بعضی افراد لکنت به میزان زیادی کاهش پیدا می‌کند و در بعضی دیگر هدف اصلی کنترل بهتر، کاهش فشار و اجتناب و افزایش آزادی ارتباطی است.
چرا لکنت بعضی روزها بیشتر و بعضی روزها کمتر می‌شود؟
تغییرپذیری یکی از ویژگی‌های رایج لکنت است. فرد ممکن است در خانه راحت‌تر و در تماس تلفنی یا کلاس سخت‌تر صحبت کند. استرس، هیجان و شرایط ارتباطی می‌توانند میزان لکنت مشاهده‌شده را تغییر دهند، اما این به معنی آن نیست که استرس علت اصلی لکنت است.
آیا اضطراب باعث ایجاد لکنت زبان می‌شود؟
اضطراب به‌عنوان علت اصلی لکنت رشدی شناخته نمی‌شود، اما می‌تواند تجربه فرد از لکنت و شدت آن در بعضی موقعیت‌ها را بیشتر کند. در نوجوانان و بزرگسالانی که اضطراب اجتماعی یا اجتناب شدید دارند، درمان‌هایی مثل CBT ممکن است در کنار گفتاردرمانی مفید باشند.
آیا باید به کودکی که لکنت دارد بگوییم آرام‌تر صحبت کند؟
معمولاً توصیه مداوم «آرام‌تر حرف بزن» روش مناسبی نیست. بهتر است به کودک زمان کافی بدهید، حرفش را قطع نکنید و تمرکزتان روی پیام او باشد. اگر تغییر سرعت گفتار بخشی از یک برنامه درمانی مشخص باشد، گفتاردرمان نحوه اجرای درست آن را آموزش می‌دهد.
چه زمانی لکنت ناگهانی در بزرگسالی نیاز به بررسی پزشکی دارد؟
اگر فردی که قبلاً روان صحبت می‌کرده ناگهان دچار لکنت جدید شود، مخصوصاً اگر سابقه سکته، ضربه مغزی، بیماری عصبی، تغییر دارو یا علائم عصبی دیگری وجود داشته باشد، ارزیابی پزشکی یا عصبی در کنار بررسی گفتار اهمیت دارد.
چگونه گفتاردرمان مناسب برای لکنت را انتخاب کنیم؟
بهتر است درمانگری انتخاب شود که در اختلالات روانی گفتار و لکنت آموزش و تجربه مشخص داشته باشد. توانایی درمان مشکلات تلفظ یا زبان به‌تنهایی به معنی تخصص در درمان لکنت نیست. درمانگر باید بتواند لکنت آشکار و پنهان، اجتناب و تأثیر لکنت بر زندگی واقعی را هم ارزیابی کند.
آیا گفتاردرمانی لکنت به‌صورت آنلاین هم انجام می‌شود؟
بله، تله‌درمانی (Telepractice) می‌تواند برای برخی برنامه‌های لکنت استفاده شود. برنامه‌هایی مثل لیدکامب و Camperdown امکان جلسات ویدئویی را هم در نظر گرفته‌اند. کیفیت صدا و تصویر، حریم خصوصی و امکان ارزیابی دقیق گفتار اهمیت زیادی دارند و مناسب بودن درمان آنلاین باید برای هر فرد جداگانه بررسی شود.
آیا باقی ماندن کمی لکنت بعد از درمان یعنی درمان شکست خورده است؟
نه. موفقیت فقط با صفر شدن لکنت تعریف نمی‌شود. ممکن است فرد همچنان گاهی لکنت کند اما فشار کمتری داشته باشد، دیگر از صحبت فرار نکند، راحت‌تر وارد موقعیت‌های اجتماعی شود و احساس کنترل و اعتماد بیشتری داشته باشد. این تغییرها می‌توانند از نظر درمانی بسیار معنادار باشند.